Lowie

Als laatste deel van een Hollands drieluik presenteer ik u Louis Van Gaal. De trainer van Bayern München bezorgde zijn club begin mei een 22ste titel. In Lederhosen stak hij voor een gigantische mensenzee op de Münchense Marienplatz een donderende overwinningsspeech af. Hij deed dit op zo magistrale wijze, dat er snel parodieën met parallellen naar het München van de jaren '30 opdoken.

Rita

De verkiezingscampagne in België verloopt erg saai. De Duitse regering vindt binnen de drie dagen een nieuwe president. Gelukkig valt er in Holland nog wat te beleven.

Rita Verdonck, voormalig minister, verliet enkele jaren geleden met slaande deuren de liberale VVD. "IJzeren Rita" richtte haar eigen beweging op: "Trots op Nederland". In dit hilarische filmpje kaart Rita op aanschouwelijke wijze de onveiligheid en regeldrift boven de Moerdijk aan:



Komiek Youp van 't Hek stemt Rita:

"Niet dat ik het met haar kleinburgerlijke opvattingen eens ben, maar domweg omdat ik bang ben dat ze anders verloren gaat voor de Nederlandse politiek. (...)

De kledingkeuze, het ontevreden hoofd met dat provinciekapsel, de zeurtoon waarop je je woorden uitspreekt, de idealen die je nastreeft en vooral je aanhangers. Ga niet weg Rita."

Schwänglish

Duitstaligen hebben de reputatie belabberd Engels te spreken. Dat valt bij de Duitse jeugd alleszins goed mee, vind ik.

Toch laten enkele Duitse politici de laatste tijd Engelse steken vallen. Guido Westerwelle, de antipathieke voorman van de liberale FDP, bond de kat de bel aan op de persconferentie na zijn verkiezingsoverwinning in september. De BBC-verslaggever in Berlijn vroeg of Westerwelle zijn (pertinente) vraag in het Engels kon beantwoorden.


Westerwelle weigerde. De huidige Minister van Buitenlandse Zaken deelde met een stalen glimlach mee dat in Duitsland Duits gesproken wordt. Hij eindigde zijn betoog met de tenenkrullende uitroep: "es ist Deutschland hier!" [We zijn hier in Duitsland!]. Meteen werd gefluisterd dat Westerwave het Engels niet machtig zou zijn.

Vorige maand was het de beurt aan Günther Oettinger, de nieuwe Duitse Eurocommissaris. Op zijn vragenblad voor de hoorzittingen in het Europees Parlement had Günther bij Engels "goede kennis" aangekruist. In een eerder interview liet hij noteren:

"Ich bin in Englisch, was das Gespräch angeht, sehr sicher"
[Ik voel me in het Engels, wat het voeren van een gesprek betreft, zeer zeker].

Vorige maand kon de kleurloze Oettinger zijn Engels demonstreren tijdens een speech in Berlijn. Onder meer de woorden Europe en Energy, Oettingers bevoegdheid in de nieuwe Commissie, bleken moeilijk te nemen hindernissen.

Oettinger is afkomstig uit de Zuid-Duitse regio Schwaben. De inwoners staan bekend om hun gebrekkige beheersing van het Duits. Hun Engels wordt Schwänglish genoemd. Hieronder kan je een taalcursus Schwänglish, Duits én Engels volgen (vanaf 1.54 met ondertitels). Een Nederlands filmpje loopt hier.

Wilhelm

Mijn favoriete Berlijnse straat moet de Wilhelmstraße zijn. Er zijn drie Willemstraten in Berlijn, maar de strafste laveert dwars door Mitte.

Een naam als een klok, die van de Pruisische koning Friedrich Wilhelm I. 3.490 meter lang, van de Spree in het noorden naar het Landwehrkanal in het zuiden. Door de Wilhelmstraße slenteren is door de geschiedenis zoeven.

Tot 1945 zetelden hier regeringen van divers pluimage. Later kwamen er Oost-Duitse woontorens voor partijfunctionarissen bij. Na de val van de muur doemden ook moderne buildings op. Maar evengoed sieren pittabars en superettes met gesoldeerd wc-papier het straatbeeld.

In het gigantische luchtvaartministerie van de nazi's huist vandaag het Ministerie van Financiën.

Iets verder staan nog resten van de Muur op de ondergrondse bunker van Hitler.

Sinds de Britse ambassade haar straatdeel aan weerskanten met ijzeren paaltjes liet afzetten, is de straat geen drukke verkeersader meer. De gekke vormen in de voorgevel moeten symbool staan voor de unieke Britse humor.

Maar de Wilhelmstraße is ook:

werelds, als vertrekhaven voor de voortdurend boven de stad hangende luchtballon van de krant 'Die Welt',
lekker, door de gigantische muurreclame voor ijs van Ben & Jerry's,

avontuurlijk, door de op een luchtverkeerstoren lijkende ambassade van Tsjechië,

zonnig, dankzij jeugdhuis Ikarus,

mobiel, door de garage van 'Trabi Safari', een bedrijf dat Trabanten verhuurt aan toeristen,

literair, door de boekenwinkel 'Lüderitz & Bauer' (opgelet: dit is een muurschildering en niet de echte ingang),

artistiek, door enkele beschilderde gevels,

en paradijselijk, door een fresco over de harmonische DDR-tijd uit de jaren '50. Titel van dit meesterwerk: "Die Bedeutung des Friedens für die kulturelle Entwicklung der Menschheit und die Notwendigkeit des kämpferischen Einsatzes für ihn" [Het belang van vrede voor de culturele ontwikkeling van de mensheid en de noodzaak om zich daar strijdvaardig voor in te zetten].

Chapeau voor de ontwerpers van deze straat!

Wahl

De Duitsers stemmen op 7 juni enkel voor het Europees Parlement. Veel animo is er niet voor die Wahl [verkiezing]. Duitsland wacht vol spanning op de grote nationale parlementsverkiezingen in september van dit Superwahljahr. De vraag hoe hoog de opkomst zal zijn, houdt de media momenteel meer bezig dan de verkiezingsuitslag zelf.

Een politieke affiche aan het raam hangen is hier not done. Reclame gebeurt voornamelijk via plakkaten rond lantaarnpalen. Langs deze weg deelt de Deutsche Kommunistische Partei ons mee dat zij Marx, Engels en Lenin als Krisenberater [crisisadviseurs] aanstelden.

Die Linke, de bonte verzameling nostalgische Oost-Duitse postcommunisten en malcontente West-Duitse socialisten, houden het kort en bondig bij "Raus aus Afghanistan!" of "Millionäre zur Kasse!" [Millionairs naar de kassa].

Pas sinds vorige week verspreidt de CDU gigantische affiches van Frau Merkel. De SPD voerde een erg negatieve pre-campagne ("Geldhaaien zouden voor de liberalen stemmen!") en onderscheidt zich vooral met een indrukwekkende onlineshop. Een SPD-bruudruuster koop je voor slechts 27,60 euro.

Die Grünen werven voor hun "Green New Deal" met WUMS, wat staat voor Wirtschaft & Umwelt, Menschlich & Sozial [Economie & Milieu, Menselijk & Sociaal]. WUMS lees je in Duitse stripverhalen als er een zwaar voorwerp op de grond valt. Zoiets als PLOF in het Nederlands dus.


Ik stem via volmacht en geef u weldra ongevraagd kiesadvies. Wie geen zin heeft in deze indoctrinatie, negeert dat bericht gerust straal.

Beken rechtsboven ook zelf kleur! Merci.

Angie

De huidige en wellicht ook volgende Duitse Bundeskänzlerin [première] heet Angela Kasner. Merkel is immers niet haar eigen familienaam, en ook niet die van haar huidige echtgenoot. Die laatste heet Joachim Sauer [zuur, boos] en hoewel dat soms goed past bij Angela's gelaatsuitdrukkingen, klinkt het niet erg vrolijk.

Daarom behield Angela de naam van haar eerste man, Ulrich Merkel, van wie ze in 1982 scheidde. Wat moet het voor die Ulrich vreemd zijn om Angela's naamkaartje op tv te zien.

Als Duitsers babbelen over Merkel, dan hebben ze het trouwens meestal respectvol over "Frau Merkel" of zelfs "Dr. Merkel". Ik vrees dat ik nooit over "De Heer Leterme" gesproken heb...

Onze vaderlandse pers vermeldt in artikels over onze oosterburen graag dat Merkels bijnaam "das Mädchen" [het meisje] is. Die bijnaam heb ik hier nog nooit gehoord of gelezen. "Angie" is wel ingeburgerd. Merkel gebruikte die hit van de Rolling Stones als campagnelied bij de laatste verkiezingen. Angie, zoals de hond van Sam Gooris, of zoals de Zimmervermieterin in Prenzlauer Berg.

Albasket

Voor de winterstop voetbalde Hertha Berlijn in de Champions League tegen de Turkse grootmacht Galatasaray. In het indrukwekkende Olympiastadion supporterden de meeste toeschouwers voor de bezoekers. De Anatolen wonnen uiteindelijk ook met 0-1.

Een week later speelde Alba Berlijn in de Euroleague een partijtje basketbal tegen Fenerbahce. Alba's logo is een albatros, maar hun voornaam verwijst vooral naar sponsor Alba, een Berlijnse variant op Ivago.

Het spel ging op en neer, maar verliep al bij al klassiek. Er werd paarsgewijs gebruld van Fe-ner Fe-ner, Al-ba Al-ba en De-fence De-fence. En in de pauzes warmden trotse cheerleaders het publiek op.

Maar plots verscheen de geheel uit marsepein opgetrokken TV-ster Kai Pflaume op het parket. Voor zijn romantische show "Nur die Liebe zählt" pikte de Duitse Ingeborg Sergeant ene Daniela uit het publiek, waardoor de 13.000 toeschouwers konden meegenieten van de mooiste en intiemste verrassing van haar leven. Dit filmpje toont naast enkele melige momenten ook wedstrijdbeelden, de 02-Arena en het dolle publiek.

Alba trok trouwens aan het langste eind: 72-63. Afspraak in Berlijn, voor de finale!

Flip-throw

Duitsland behoort tot de top van het vrouwenvoetbal. De laatste twee keren werden ze wereldkampioen en in 2011 mag Duitsland het wereldkampioenschap zelf organiseren.

Momenteel vindt in Chili het WK vrouwenvoetbal voor -20-jarigen plaats. Duitsland won er vorige week tegen Brazilië. Straffer dan de uitslag was het kunstje dat de Braziliaanse voetbalster Leah ten beste gaf. Deze ex-turnster hanteert een zeer speciale techniek om de bal verrassend ver in te gooien, wat dan vaak tot doelpunten leidt.



Korte aanloop, handenstand op de bal, overslag en inworp. Simpel.

In het vrouwenvoetbal blijkt de 'flip-throw' al een bekende manier om zo ver mogelijk in te gooien. De wereldvoetbalbond FIFA heeft de truc toegestaan. Volgens de pers introduceert het vrouwenvoetbal hiermee voor de eerste maal een nieuw element in het voetbal.

Geflipt!

Belgistiek

Vandaag was een grote dag voor de Nederlandstalige gemeenschap in Berlijn.

Voor het eerst in meer dan een maand verscheen er in mijn dagblad Der Tagesspiegel (vergelijkbaar met De Morgen maar met extra focus op Berlijn) een artikel dat integraal over België handelde. Ik vond het minimale stukje op de eerste bladzijde van de economie-bijlage. Meerbepaald in de rubriek 'Parkett Geflüster', wat opvallend goed lijkt op 'Kreten & Gefluiser', het meest lezenswaardige onderdeel van De Standaard.

Voorwerp van spot was natuurlijk Boer Yves, de visionaire geitenhoeder uit het grootstedelijke Ieper. De bewuste zes zinnen:

Eindelijk eens een politicus die weet hoe vele kleine beleggers zich momenteel moeten voelen. De Belgische eerste minister Yves Leterme heeft bij het failliet van de Amerikaanse bank Lehman Brothers 20.000 euro uit zijn privé-vermogen verloren. Hij heeft immers een rekening bij de Citibank, zo vertelde de christen-democraat woensdag in het Belgische parlement. Dat geld was, aldus Leterme, volledig in Lehman-producten belegd.
Was dat dan optimisme of lichtzinnigheid? Gelukkig is de man geen Minister van Financiën.

Daarnaast verleende mijn universiteit vandaag een eredoctoraat aan de Hollandse schrijver Cees Nooteboom. Het initiatief ging uit van de afdeling Niederlandistik, die op de webstek toekomstige studenten ronselt met de retorische vraag "Sie wollten immer schon mal wissen, wie es sich mit dem Flämischen und dem Niederländischen verhält?".

Nooteboom verdient deze lof omdat hij Berlijn klaarblijkelijk een prominente plek in zijn oeuvre gunt. Nooteboom zou hiermee de eerste Nederlandstalige auteur zijn die buiten ons taalgebied een eredoctoraat krijgt. Een Duitser wist mij - Nooteboomnitwit - gelukkig tijdig te melden dat Cees' boeken absoluut niet te vreten zijn.

Daar drink ik een blonde Affligem op! Het bier dat vandaag op het European Beer Star-kampioenschap in Nürnberg tot 'beste Belgische pils' verkozen werd, zo meldt De Standaard trots. Nog niks over vernomen in Duitsland...

Tempelhof

Vorige week sloot Flughafen Tempelhof de deuren. Deze West-Berlijnse locatie heeft een zwaar beladen historische betekenis. Eind jaren veertig fungeerde het door Hitler gebouwde complex namelijk als eindpunt van de luchtbrug, die het tijdelijk omsingelde West-Berlijn moest bevoorraden.

De kranten schreeuwden gans oktober moord en brand. Bladzijden vol pathetische lulkoek, zoals: "30 oktober 2008 zal voor altijd in het geheugen van de Berlijners gegrift blijven". Geen rechtzaak, protestbeweging of volksraadpleging (60% tegen de sluiting, maar onvoldoende opkomst) kon de sluiting echter tegenhouden.

Ook ministers en bedrijfslui waren in rouw. Niet omwille van het unieke landingsgebeuren, met een prachtig uitzicht en naast een kudde grazende schapen. Wel omdat uitchecken nergens zo vlot verliep als in Tempelhof. Hier wandelden passagiers geen marathon op horizontale roltrappen, maar belandden ze meteen in de grote hal, waar alle bagage op één (1!) bagageband cirkelde. De rolcontainer vlotjes in de U-Bahn duwen, en twintig minuutjes later triomferen aan Brandenburger Tor.

In Berlijn schieten nog twee luchthavens over. De bedoeling is dat ook Tegel, vooralsnog het belangrijkste vliegveld, binnenkort sluit. Schönefeld, nu nog een kleine luchthaven voor low-cost-maatschappijen ver zuidelijk van Berlijn, moet vanaf 2011 de enige aeronautische toegangspoort tot de hoofdstad zijn.

Tempelhof was dus gedoemd te sluiten. Het complex getuigt toch niet van een enorme esthetische klasse en ligt bovendien midden in een woonwijk. Het reusachtige ronde gebouw (vol kantoren) en de tarmac zouden samen het grootste overheidsgebouw ter wereld vormen, na het Pentagon en het paleis van Ceaucescu. Een bloeiende wereldstad kan een dergelijke onmetelijke oppervlakte ongetwijfeld veel boeiendere bestemmingen geven.

Wel betwistbaar is het tijdstip van de sluiting. Tot mijn stomme verbazing weet de Berlijnse overheid nog niet wat ze met Tempelhof zal aanvangen. Genoeg ideeën - parken, woningen, zotte torens,... - maar nog geen architect, laat staan een visionair plan. Daarnaast organiseert Duitsland de komende jaren nog een aantal grote evenementen (bvb. het WK vrouwenvoetbal), terwijl de luchthaven in Schönefeld nog aan het uitbreiden is.

Zolang er niks beweegt, staat Tempelhof leeg. Dat verkiest de Berlijnse overheid boven het draaiende houden van een verlieslatende luchthaven. In de overgangsperiode zorgen nog een paar werknemers voor het onderhoud, en negen brandweermannen blijven stand-by.

Maar het doek is dus definitief gevallen. Met een sjiek feest voor 500 vips in de luchthal, zonder het gehoopte grote afscheidsfeest voor alle verslagen Berlijners. Een nieuwe ontgoocheling.

Golf VI

Volkswagen zwierde zopas het nieuwste (zesde) model van zijn prijsbeest (de Golf) op de Duitse markt. De laatste versies van de Golf leken me de Jacky Lafon en Martine Jonckheere van de automobielsector. Sympathiek, populair en alomtegenwoordig. Maar evengoed: stijlloos, ordinair en banaal.

Dankzij de financiële crises krijgt "der neue Golf" echter een Porsche-status. De eerste week zag ik liefhebbers al steelse blikken naar een zeldzame Golf VI werpen. En de lancering van deze krappe klasbak (vanaf 16.500 euro) gaat gepaard met een sjieke promo-campagne.

Op verschillende toplocaties (alleen al op Potsdamer Platz aan vier gevels) hangen reusachtige affiches tegen de grootste gebouwen. Gezichtsbedrog, want zowel de 'gevel' als de bolide zijn op een doek van tientallen vierkante meter gedrukt.

Het promotiefilmpje benadert de Golf VI als een zeldzame achttien karaat diamant. Wie de sektarische intro overleeft, kan een drievoudige 'Sinnesfahrt' maken en zo de Golf VI 'sehen, hören und fühlen'. Geniet van het voorbijzoevende ventilatierooster, bestudeer de detailbeelden van dashboard en deurklink en verwerf de broodnodige kennis over de lederen zetelbekleding. Een lust voor alle zintuigen!

Voor het collectieve geheugen: Golf I, II, III, IV en V.

sei berlin

Aan het Rotes Rathaus, het Berlijnse stadhuis, hangt momenteel een groot vierkant spandoek.

Het opschrift luidt: "wees uniek, wees verscheiden, wees Berlijn!". De banner werft voor de imagocampagne 'sei berlin'. In 2008 moet deze marketingstunt de harten van de Berlijners veroveren, volgend jaar volgt de rest van de wereld.

Iedereen kan zijn eigen 'sei'-spreuken intypen op de site. "sei feuer, sei flamme, sei berlin" bijvoorbeeld. Of iets vreemder: "sei behindert (gehandicapt), sei dabei, sei berlin".

Dit concept kwam me bekend voor. De laatste verkiezingscampagne van de sp.a. Met vele varianten, zoals "JA! Het is tijd voor Johan".

Ik hoop voor Berlijn dat de campagne deze keer wél aanslaat...

taz

De progressieve, alternatieve Berlijnse krant Tageszeitung ('taz') vierde deze week zijn dertigjarige jubileum.

De allereerste taz-voorpagina vermeldde als begindatum '22 September 1978', terwijl de krant eigenlijk pas de 27ste september voor het eerst verscheen. Reden: over de inhoud van de krant werd vijf dagen gediscussieerd door een comité van honderd kameraden. Basisdemocratie, heet dat dan.

Overigens dankt het dagblad dagelijks de 8.000 "kamerad(inn)en, die [500 euro] investeren in de Pressefreiheit".

Uiteraard is (niet alleen) de taz in de wolken met het 'Wahldebakel' en de daaropvolgende 'Machtkampf' binnen de CSU. De tsjeven uit Bayern verloren zondag na 46 jaar - een democratisch record! - hun absolute meerderheid in het Beierse parlement. De partij deed het zelfs nóg slechter dan verwacht: ze verloor 17,3% en klokte af op 43,4%.

De taz kwam vóór de verkiezingen met de speciale promotie "taz manipuliert" op de proppen. Voor elk procentpunt dat de CSU onder de magische 50%-grens dook, kregen nieuwe lezers een maand gratis taz thuis bezorgd. De 50 gelukkige geïnteresseerden zorgden voor een dure stunt van 11.000 euro.

Maar dat zal de - voortdurend krap bij kas zittende - taz blijkbaar worst wezen: "Das Wunder von der Isar (de rivier die door München stroomt) ist es uns wert".

Marathon

Zondag liepen 40.000 mensen de marathon van Berlijn. Dat geeft een gemiddelde van één loper per parcoursmeter. Allemaal een Griekse postbode achterna.

Net na de middag, Haile was al lang gefêteerd voor zijn nieuwe wereldrecord, passeerden nog vele ‘lopers’ op het parcours. De meesten verkeerden in staat van ontbinding. Hun proces varieerde van snelwandelen over kuieren tot strompelen.

Mijn zonnebril beschermde me adequaat tegen de herfstzon en de overdosis felkleurige shirts, spannende leggings en zilveren spikes. Een marathon blijkt trouwens het ideale moment om kledij te laten bedrukken. Zo spotte ik appelblauwzeegroene polo’s met de dwingende uitroep “Lauf, Detlev, LAUF!” en mocht ik - altijd in voor een portie pret - een foto trekken van een loper en zijn opgetrommelde entourage. Uitgelaten staken ze hun zelfgeschilderde pancartes omhoog: “Super Daniël, Run Run Run!”.

De arrivée lag op de boulevard tussen de Brandenburger Tor en de Siegessäule (waar Barack Obama onlangs zijn Kennedy-speech gaf). Het publiek ging er integraal en onafgebroken uit zijn dak, met behulp van kartonnen applaus-versterkers. Samen een extatische erehaag van eeuwigdurend applaus. Eén langgerekte laudatio, op het ritme van Rihanna en de Vengaboys.

De lopers: handen in de lucht, gebalde vuisten. Een oudere man kwam 100 meter voor de finish tot stilstand en vroeg medicijnen aan een fietsende Rode Kruis-medewerker. “Een groot applaus voor onze vriend uit Italië!”, zo zwengelde de journalist op groot scherm een verdere uitbarsting van euforie aan.

Mensen van alle slag pronkten na aankomst in een gele Adidas-vuilzak (tegen de onderkoeling) met hun gouden medaille (8 euro, bovenop de minimum 55 euro inschrijvingsgeld). Respect!

(Als je dit vouwt en er mee op je hand slaat, zorg je voor een oorverdovend applaus.)