Grillwalker

Rondom Alexanderplatz rollen en rennen hotdogverkopers in alle richtingen. In 1996 rook de eerste verkoper zijn kans aan de Berlijnse verkeers- en volksader. Maar intussen hebben alsmaar meer worstenbaronnen de topplek ontdekt. Momenteel zou er een heuse "Wurstkrieg" [worstenoorlog of sossiesenslacht] woeden. Bij mijn vertrek stond de teller op 1,20 euro voor een harde piccolo, een Thüringer Rostbratwurst (die iets langer meet dan de piccolo) en een klodder ketchup of mosterd.


Oudere hotdogverkopers wennen alvast aan hun oude dag en verkopen gemakshalve vanuit een rolstoel. De verkopen hierboven beschikt over een frigobox om zijn drank en worst koel te houden. Let hieronder op de gigantische emmers mosterd die aan de rolstoel bengelen. De dame in rood bleek als assistente van de verkoper te fungeren.

Jonge, fitte verkopers doen het rechtopstaand. Deze Grillwalkers zeulen hun braadtoestel en gasfles zelf mee. Hun hele winkel weegt 15,5 kilogram, exclusief worsten. Een vlotte verkoper brengt naar verluidt een hondertal worsten per dag aan de man. Wie op tijd en stond een worstje bikt, moet daar geheid toe in staat zijn!

Döner macht schöner!

Begin dit jaar stierf in Berlijn de genaamde Mehmet Aygün, de man die in 1972 de Duitse maar wereldvermaarde versie van de Döner Kebab uitvond. In Berlijn flikkeren enkel neon-plakkaten met 'Schawarma' of 'Döner'. Schawarma zou Arabisch en met lam zijn, Döner Turks en met kalfsvlees.

[De concurrentie: 1001 Falafel]

De Vlaamse bevolking verdeel ik gemakshalve in twee kampen onder: zij die pita met één t schrijven en zij die daarvoor twee t's nodig hebben. In Gent kon ik mij aardig druk maken over de laattijdigheid van het sausgieten op een pitta. Daardoor hing er bij de eerste schrokken saus aan de neustop terwijl de laatste happen naar schoenzool smaakten. Ik durfde de uitbater nooit op deze gemiste kans attent maken, daar ik zelfs in mijn stamzaak slechts met moeite en vereende krachten één volle getrouwheidskaart bijeenvrat.

De oplossing voor deze heikele kwestie is nochtans simpel en standaard in Berlijn. De saus wordt als eerste in het - in een soort wafelijzer voorverwarmde! - broodje gepenseeld. "Lkss" [looksaus] is in Berlijn weliswaar onbekend. Men verkiest er yoghurtsaus.

[Laatste Döner in Berlijn]

Na saus en vlees komen natuurlijk de groenten. 'Komplett?', vraagt de waard, in plaats van het vertrouwde 'alle vitamientjes?'. Nooit worteltjes in Berlijn, wel komkommers en maïs.

De prijs voor deze smaakbom is symbolisch. Voor 2,50 euro tikt een Berlijnse burger met occasionele fornuisfobie een degelijke pitta op de kop. Samen spelen de Duitsers 83 miljoen kilogram döner per jaar naar binnen...

Wereldkeuken

Het begrip "wereldkeuken" wordt in Berlijn erg concreet. Kom langs en proef:

Mongools!:

Koreaans!:

Sri Lankaans!:
Egyptisch-Marokkaans!:
Eritrees-Ethiopisch!:
Moors!:
en... Oud-Beiers!:

Koffie

Vooral in koffie had ik de laatste weken zin. Zwart goud uit porseleinen kannen, godendrank uit duivels grote tassen. 'n Zatje maakt nuchter, de geur bedwelmt lichaam en ziel.

Jacobs, de branderij uit Bremen, is al aanwezig in het reclamevrije Wit-Rusland. Had ik al verteld dat de Bremer Stadtmusikanten écht bestaan? Naast het stadhuis in hun Heimat:

Mustertablett

Het medisch instituut van de Sint-Petersburgse universiteit herbergt een exquise studentenrestaurant. In de ene hoek van de ruimte bestellen en betalen studenten de gewenste maaltijd. Met een amper leesbaar verkregen rekeninkje schuiven zij dan aan de kookpotten aan. De taferelen ter plekke wakkerden de nostalgie naar Ardeense foeragetenten hevig aan.

Een Duitse resto of alma heet "Mensa". Studenten vinden aan zes verschillende standen hun gading. Op een computerscherm lezen zij wat de pot vandaag schaft, twee "Sesamkarottensticks" bijvoorbeeld. Na een moeilijke keuze tussen drie soepen en tien nagerechten, rekenen de massaal aanwezige caissières het driegangenmenu af op een praktische magneetkaart.

Studenten ruimen hun eigen dienblad netjes af. De restaurantbeheerders van de Berlijnse rechtsfaculteit laten niets aan het toeval over. Een plateau-repro [Mustertablett] aan de muur toont studenten waar zij hun vuile bord, beker, kom, schaal en bestek op hun plateau dienen te positioneren, teneinde een optimale vuilnisverwerking te verzekeren.

Erdbeere

Verzengende hitte, hoogseizoen der aardbei. Een tijdelijke keten aardbeiventers duikt op in de ganse stad. Sinds 1921, in geelgestipte kubuscontainertjes met een zonneklak als dak. Gezellig naast glascontainers.

Op het gele bord staat geschreven: Jetzt nutzen Sie die vielen Vorteile [Geniet nu van de vele voordelen]! Alsof ik anno 2007 een bank vol reclameslogans binnenstap. Voor een bakje aandelen, vers van de pluk.

Lindt

Ooit had het exquise Zwitserse chocolademerk Lindt een eigen, eenvoudig winkeltje in Neukölln. Vandaag kan je er naaigaren en tuinkabouters in plaats van pralines en chocolade op de kop tikken. Uit sympathie bleef het - afbladderende - reclamepaneel hangen. Een reep Lindt koop je nu om de hoek in het bijna failliete Karstadt.

McDom

De McDonalds onder Alexanderplatz bevestigt met plezier alle clichés over domme en luie klanten.

Trio Penotti

Een weinig nostalgie overviel me toen ik recentelijk door mijn favoriete Pennymarkt karde. Mijn in bloesemthee ondergedompelde madeleintje was een kleurrijke bokaal Duo Penotti.

Nochtans kan ik mezelf bezwaarlijk een liefhebber van bruin-witte duo-chocopasta noemen. Hoe zorgvuldig het lepelen ook moge geschieden, vanaf de eerste snee roggebrood vormt zich een walgelijke prak die ik niet zonder dwang door mijn strot geramd krijg.

Deze Duo Penotti bood echter een revolutionair uitgekiend smakenpalet. In de bokaal was niet alleen witte en bruine choco gespoten, maar ook een streep met bananensmaak. Trio Penotti, eat this!

Hete zomers lang werd de spits rijmende slogan "Duo Penotti, twee kleuren in een Pottie" tegen mijn trommelvlies gejaagd. Maar nooit eerder zag ik zo'n pot Penotti, en nooit eerder hoorde ik het originele lied ter promotie van dit erg kleinschalige Hollandse chocomerk.

De campagne leeft verder op het internet. Ik betwijfel evenwel of het spotje met licht racistisch randje nu nog zou toegelaten worden.

King

Een genetisch gemanipuleerde pistolet, een tuit gefrituurd karton en een glas ijsblokjes staan te koop voor de ronde som van 1,99 euro. King Deal! In verschillende metrostations magnetiseert Burger King kaalgeplukte beursgangers met de slogan:

Nur Stehlen ist günstiger [Alleen stelen is voordeliger]

En crossmediaalgewijs hoort er ook een reclame-spotje bij:



Commentaarstem: "Je zou denken dat je ons bestolen hebt!"

Curry-Insel

Eenzaam en alleen worstelen op het curry-eiland.

Tweespalt

Langs de ene kant lijkt het wel Benidorm. Een verzamelplaats voor toeristen op sportschoenen, omzoomd door reclame voor Coca-Cola en voor de rioolkrant Bild-Zeitung.

Langs de andere kant doemt een cultureel-historische hotspot op. De Kaiser-Wilhelm-Gedächtnis-Kirche werd in 1943 half verwoest en kreeg er een nieuwe, hoogstmoderne versie bij.

Eén culinaire constante: Berlijnse curryworsten, braadworsten en bouletten.

Curry ohne Wurst

Na een lange werkdag flaneerde ik fluks naar de tramhalte. Vol overtuiging herhaalde ik de vertaalde mantra's die nog door mijn brein spookten: "Contacten in Dubai? Online netwerken is een must!" of "In crisistijden genieten van een breed professioneel netwerk".

Niet veel later bevond ik me terug in de harde en ruwe werkelijkheid. Een donker oerwoud aan kranen en flats degradeert de Fernsehturm, het trotse hoogtepunt van Oost-Berlijn, tot een mineure tandenstoker. De reclameslogan maakt het alleen maar erger. Onder "Curry zonder worst" verschijnt: "Azië vanaf 549 euro". Werk aan de winkel voor de marketinglui.

Ossi

Onlangs spraken we in de Duitse les over de Berlijnse Muur. De enthousiaste juf vroeg wie van ons uit het vroegere 'Westen' kwam en wie uit de andere wereld. Onder meer Zina uit China, Yo-Han uit Taiwan en de twee Oezbeekse meiden uit Tashkent die elkaar nog nooit eerder hadden ontmoet, behoorden tot de meerderheid. Ik bleek bij de minderheid te zitten.

Waarop de taallerares naar mij wees en met samenzweerderige stem verrukt uitriep: "Der Lukas ist ein Wessi! Ich auch!".

Gisteren wachtte ik in het diepe Oost-Berlijn op een bus. Mijn oog viel op deze vreemde Imbiss.

De Muur is gelukkig gevallen. Deze bistro met tentzeilen en houten hekje volgt weldra.

Check Point Curry

Aan de uitgang van S-Bahnhof Friedrichstraße zag ik een Imbiss met de originele naam 'Check Point Curry'. Deze eettent bevindt zich langs de Spree, op een paar honderd meter van Duitslands belangrijkste politieke instellingen en vlakbij de sjieke wijk rond Unter den Linden.

Het kraam is een kubusvormige container die aan een bouwwerf plakt. Zo zie je rechtsboven nog een glimp van een stelling en linksachter twee (mooiere) werkcontainers op elkaar.

Onder de gesponsorde parasol hangt een verkeersbord (parkeerverbod...) dat wellicht nog deel uitmaakt van de werf. De verlichting op het 'terras' komt van een tl-buis, die misschien ook tot de werfverlichting behoort. Ik veronderstel dat het niet-afsluitbare terras, inclusief drankfrigo, elke dag ergens wordt binnengezet.

Dankzij een golfplaat worden klanten beschermd tegen regen en vallende bakstenen. Het harde plastieken scherm aan de rechterkant van de toog zet de klanten uit de wind, maar komt jammer genoeg los. Waar de diagonale afvoerbuis naartoe loopt, blijft een mysterie.

Aan wervende reclame is in elk geval gedacht. De uitbaters krijtten immers de prijs van de koffie (0,50 euro) op het houten brico-paneel vooraan. Een crimineel schreef daarboven kleintjes 0,2, maar was zo attent dat ook in krijt te noteren. Het rode reclamepaneel aan de zijkant van de container hangt scheef.

Ik vraag me af hoe de container er aan de binnenkant uitziet, en nog meer hoe de worsten smaken... Ik had helaas geen honger. Hoe zou dat toch komen?

Chillup

Berlijn eert zijn helden. Hier, plotseling, op een blinde muur in de wijk Wedding.

Der Imbiss is een snackbar op straat. Passanten kopen er drank, worsten en andere smurrie uit het vuistje.